Anasayfa
/
Sözlük
/
Ekran Okuyucu Nedir ve Nasıl Çalışır?

Ekran Okuyucu Nedir ve Nasıl Çalışır?

SÖZLÜK MADDESİ

Ekran Okuyucu Nedir ve Nasıl Çalışır?

## Giriş Bir kullanıcının telefonunda ekran okuyucu yanlışlıkla açıldığında cihazın bozulduğunu düşünüp tamirciye gitmesi, bu teknolojiden ne kadar uzak olduğumuzu gösteriyor. Oysa ekran okuyucular, milyonlarca görme engelli kullanıcının dijital dünyaya erişimini sağlayan kritik araçlardır. ## Ekran Okuyucu Nedir? Ekran okuyucu (Screen Reader), bilgisayar veya mobil cihaz ekranındaki metin ve görsel öğeleri sesli olarak okuyan yardımcı teknoloji yazılımlarıdır. Bu araçlar, görme engelli veya az gören kullanıcıların web sitelerini, uygulamaları ve işletim sistemlerini bağımsız olarak kullanabilmesini sağlar. Temel olarak ekran okuyucular, ekrandaki her UI öğesinin - buton, metin alanı, dropdown, tab gibi - bilgilerini alır ve bunları kullanıcıya sesli olarak aktarır. Bu işlem **Accessibility Tree** adı verilen özel bir yapı üzerinden gerçekleşir. ### Popüler Ekran Okuyucu Yazılımları **Mobil Platformlar:** - **Android**: TalkBack - **iOS**: VoiceOver **Masaüstü Platformlar:** - **Windows**: Narrator (yerleşik), NVDA (açık kaynak) - **Mac**: VoiceOver - **Linux**: Orca ## Temel Kavramlar ### Accessibility Tree Nedir? Ekran okuyucular, tarayıcıların oluşturduğu **Accessibility Tree** adlı özel veri yapısını kullanır. Bu yapı, DOM'daki (Document Object Model) her öğenin erişilebilirlik bilgilerini içerir ve ekran okuyucuya hangi öğenin ne işe yaradığını aktarır. ### Semantik HTML'in Rolü Ekran okuyucular, HTML öğelerinin semantik anlamını kullanarak içeriği kategorize eder. Örneğin: - `
BRİCK EĞİTİM VİDEOLARI

İlgili Videolar

3
 dk
Tanımlama

Ekran Okuyucu Nedir ve Nasıl Çalışır?

Transkript

Bu kadar konuştuktan sonra hani birçok takı ileriye bırakmadan... ...bir bence şeyi söylemek lazım. Yani bu kadar manuel testledik vs. Bir kulajı nasıl kullanıyor? Yani... Diğer birçok aracı test edebileceğiniz için, yani bir ekran büyütecinin nasıl kullanıldığını test edebileceğiniz için... ...Reduce Motion gibi özellikleri kullanabilmeyi test edebileceğiniz için... ...ben daha farklı olan ekran okuyucu özelinden gitmeye çalıştım aslında. Gitmek istiyorum çünkü bazen ekran okuyucuyu yanlışlıkla telefonda açan insanlar... ...cihazın bozulduğu için tamirciye gidiyorlar. O kadar uzak olduğumuz bir dünya. Bizden sonra da deneyin. Telefonunuzda bilgisayarınızda ayarlar... ...başı altında. Android kullanırsanız TalkBack, iOS'da VoiceOver... ...ve Mac'de. Windows'da Narrator diye bir program var. Ben Windows'da farklı bir yazılım kullanıyorum. Açık aydan kodlu. Onun sebebi de Microsoft'un ekonomi krizinin yeterli olmaması. Aslında. Şimdi sesini bir paylaşacağım sizinle. Bunun üzerinden bir şey yapalım. Şimdi ben hatta... Onunla duymuş olun. Neyse şöyle. İngilizce bir ses bulunuyor. Bence geldi. Duyabiliyor musunuz? Tam bir şey geldi. Kaçırdım. Geldi bir ses. Bir ses dediğin şey bu aynen. Çok hızlı bir ses. Bu aslında İngilizce bir ses. İngilizce bir ses de ben Türkçe okumayı tercih ediyorum. Daha hızlı tepkime dolayı. Bu da çok hızlı olacak. Şimdi diyeceksiniz ki bunu nasıl anlıyorsun? Ben çok hızlı zamanda kullandığım için anlıyorum. Mesela şu an epey yavaşlattım. Bir tane site söyleyin isterseniz. Birlikte bir deneyimleyelim. Ya da ben de bir sayfaya girebilirim ama temelde nasıl kullanıyor bir kullanıcı? İlk başta ben söyleyebilirim. Farklı gönüllü ya şu siteye bakalım diyen varsa onun üzerinden gidebiliriz. Yoksa ben bir site seçeyim. Evet yani katılımcılar aslında kendi sitenizde söyleyebilirsiniz. Nasılmış diye görmek isteyen varsa. Şu an ekranında siteyi mi paylaşmak istiyorsun? Yoksa sunum devam ediyor? Yok direkt şey paylaşacağım. Bir yandan bir siteye geçeceğim. Site üzerinden göstermenin daha farklı olacağını biliyorum. Bir ajet göstereceğim. Sayfaya geldim. Aslında sayfa açıldı benim için. Çok normal bir şekilde. Aslında ekran okuyucunun çalışma mantığını... ...aramızda çok teknik olanlar ve olmayanlar vardı. Temelde aslında ekrandaki UI UI'lerinin... ...belli parametrelerini ekran okuyucuya iletiyor. Parayıcılar. Buna da Accessibility Tree deniyor. Bir tık daha terminolojisine girersek... Aslında bizim ekrana her koyduğumuz UI öğesinin... Bir örneğin tab varın, bir butonun, bir yazı alanının... İşte bir dropdownın...

Aspect Component Library

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Phasellus sodales leo id commodo ornare.

Aspect Component Library

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Phasellus sodales leo id commodo ornare.

Aspect Component Library

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Phasellus sodales leo id commodo ornare.

BRİCK EĞİTİMLERİ

İlgili Eğitimler

Online Eğitim
Yeni Eğitim
20 Eylül - 8 Aralık 2023

Yazılım Geçmişi Olmayanlar için Yazılım Eğitimi

Donec convallis magna non sem vulputate, et finibus massa commodo. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur. Donec convallis magna non sem vulputate, et finibus massa commodo. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur.
Online Eğitim
Yeni Eğitim
20 Eylül - 8 Aralık 2023

Yazılım Geçmişi Olmayanlar için Yazılım Eğitimi

Donec convallis magna non sem vulputate, et finibus massa commodo. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur.